G001 Zomaar een kind in Gemert 1940-1945

Mijn interview gaat over een van de honderden kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Gemert wonen. De hoofdpersoon van dit verhaal is mijn oma, Jo Maas-Bressers, die als oudste kind van een groot gezin zich de oorlogsjaren nog goed kan herinneren. Oma woonde toentertijd in de Wilhelminalaan.

Ik kan me herinneren dat alle bewoners van Gemert naar het Ridderplein moesten verzamelen, de handen in de lucht. Er zaten toen nog Nederlandse soldaten in het kasteel maar de Duitsers waren het dorp al binnengevallen. Op het moment dat de Duitsers de Nederlandse 
soldaten in het kasteel beschoten, mochten alle vrouwen en kinderen terug naar huis. Achteraf hoorde ik dat de Nederlandse soldaten via ondergrondse gangen het kasteel hadden verlaten en hadden kunnen vluchten. 
 
Hoe zag het leven voor een kind daarna uit? 
Wij konden nog gewoon veel buiten spelen,zoals knikkeren en hinkelen. Bijna alle omwonende hadden zelf schuilkelders gebouwd en als er dan sirenes afgingen, moesten wij zo snel mogelijk in de schuilkelder, een groot gat onder de grond. Als kind is dat heel erg spannend.  
Wij gingen gewoon naar school toe, het kwam toch ook wel eens voor dat wij dan zomaar een paar dagen vrij waren bij te veel onrust. 
 
Was er voldoende eten? 
Nee. Ik kwam uit een arm gezin. Alles was te duur of niet te krijgen. Van de boer kregen wij aardappelen. En ei kost 1 gulden, dat was te duur. 
Een feestmaaltijd was een sneetje brood nat gemaakt met water zodat de suiker bleef plakken. Maar echt honger heb ik niet gehad. Het was iedere dag een beetje. Ik kan me ook herinneren dat wij een tijd zonder vers water zaten. Dat was erger. 
 
Hoe zag het dorpsleven eruit? 
Veel mannen uit het dorp waren ondergedoken, dus verstopt voor de Duitsers, want gezonde jonge mannen moesten dan in Duitsland in werkkampen gaan werken. Verder waren er Duitse soldaten die in het dorp woonden, maar ik herinner me alleen maar aardige, jonge Duitse 
soldaten. Zij deelden snoepjes en chocolaatjes uit aan de kinderen. Een van hen liet ons zelfs een foto zien van zijn kinderen. Deze duitsers hadden geen keuze. Zij moesten ook maar gewoon hun plicht doen. 
 
Kende U mensen die zich aansloten bij de NSB? 
Ja, waar ik woonde waren er verschillende gezinnen in de buurt. Zij hadden andere pakken en marcheerden veel door Gemert. Na de bevrijding zijn ze gearresteerd. Al hun haar werd afgeschoren en zij werden naar een kamp gestuurd in Vught, maar kwamen jaren later gewoon weer in hun eigen huis wonen. 
 
Tot slot 
We weten allemaal dat dit nooit meer mag gebeuren, maar de wereld met zijn machthebbers kunnen er nog steeds niet uitkomen zonder geweld. Ik heb er veel van geleerd. Het is moeilijk voor te stellen, dat hier in Gemert dit zich allemaal heeft afgespeeld. 

Auteur: Martijn Timp