DM002 Oorlogstijd in De Mortel

Opa van Mierlo is in 1924 geboren, dus hij was 16 jaar oud toen de oorlog begon. Samen met zijn familie: vader, moeder, vijf zussen en vier broers bracht hij de oorlog door op een boerderij aan de Lochterweg in de Mortel. 
Veel spectaculaire dingen heeft hijzelf niet meegemaakt. Dat kwam, doordat hij zowat heel de oorlog heeft moeten onderduiken. Gelukkig wist hij behoorlijk veel te vertellen over bekenden en onbekenden. Dat leidde tot veel mooie verhalen. 

Oorlog 
In 1938 merkte opa al dat er iets aan de hand was. Veel Nederlandse soldaten waren bezig met het maken van loopgraven. Het zou niet lang meer duren of de oorlog zou uitbreken. En dat was ook zo. In 1940 kwamen de Duitsers in Nederland en brak de oorlog uit. Op het moment dat de Duitsers kwamen, waren opa en zijn familie bezig op het land. Overal waren er vliegtuigen in de lucht. 
Dat zijn de Engelsen, zeiden ze. Maar wat bleek: Het waren de Duitsers. Zondags toen opa en zijn familie in de kerk zaten, kwamen ze voor het eerst in aanraking met de Duitse soldaten. Midden in de Mis stormden de Duitsers binnen. Iedereen liep snel naar buiten. Naar een veilige plek. Tijdens het vluchten zagen ze wel, dat er via de lucht een aanval bezig was op Veghel. 
 
Onderduiken 
De Duitsers zijn nog een paar keer vaker langs geweest. Bij n van die bezoekjes kwam opa met de schrik vrij. Hij was op de opkamer bezig, toen er ineens Duitsers binnenkwamen. Er is hier een onderduiker, zeiden ze. Jullie zijn met nog meer hier in huis. Opa moest het wel gehoord hebben, zo hard schreeuwden ze. Zo snel als opa kon ging hij naar zolder. Ondertussen had de vader van opa een poging gedaan om de Duitsers tegen te houden. Die poging was gelukkig gelukt. Vader zei tegen de soldaten: Die trap is gevaarlijk. Je kunt er doorzakken als je wilt. Dit had indruk gemaakt op de soldaten. Ze gingen dan ook niet naar boven. Als dat wel het geval was geweest dan zou opa door het raampje naar beneden zijn gesprongen. 
In die tijd werd opa ook opgeroepen voor n of andere keuring. Daarvoor moest hij helemaal naar Helmond toe. Dat werd afgeraden door zijn broer. Er werd namelijk gezegd, dat als je naar Helmond ging, je niet meteen naar huis kon. Nee, je zou moeten gaan vechten in Rusland. Dat was ook echt zo. Een goede vriend van opa is wel naar Helmond gegaan. Dus ook naar Rusland. In Rusland is hij veel gemarteld. Hij heeft vaak genoeg op een bed vol met spijkers gelegen. Wonder boven wonder heeft hij het wel allemaal overleefd. Een hele tijd na de oorlog is hij pas overleden. 
 
Einde van de oorlog 
Aan het eind van de oorlog, toen de Engelsen Veghel en Deurne hadden bevrijd, moesten de Duitsers steeds verder terug. Vaak moesten ze dan ook alles achterlaten. Het kwam dan wel eens voor dat er een tank verkeerd was afgesteld. Als men dat merkte, werd er vaak zomaar iemand doodgeschoten. Een goede vriend van opa overkwam dat. Steeds meer Engelsen kwamen in De Mortel om tegen de Duitsers te vechten. Ervoor te zorgen dat ze zich overgaven. In die tijd werd er veel geschoten. Dat was best eng, vertelde opa. 
Opa wist niet wat hem overkwam toen hij hoorde dat de Engelsen de Duitsers hadden verslagen. Samen met zijn familie en heel het dorp werd er gefeest op het dorpsplein. Hierbij waren ook veel Engelse soldaten aanwezig, die natuurlijk door niemand werden verstaan. Wat was opa blij toen hij hoorde dat ze bevrijd waren. Eindelijk een einde aan die verschrikkelijke tijd. 

Auteur: Wilvie vd Eijnde en Monique Verhoeven